مقدمه
نظام امتیازدهی، قلب فرآیند ارزیابی صلاحیت حرفهای است. اعتبار هر نظام اعتباربخشی به میزان عینی، شفاف و قابل دفاع بودن شیوه امتیازدهی آن وابسته است. بر همین اساس، این نظام به گونهای طراحی شده است که هیچ عامل به تنهایی موجب احراز یا رد صلاحیت متقاضی نشود و ارزیابی بر پایه مجموعهای از شواهد، توانمندیها، سوابق و شایستگیهای حرفهای انجام گیرد.
این نظام مبتنی بر اصول Competency-Based Assessment، Evidence-Based Assessment و Continuous Professional Development (CPD) طراحی شده و تمامی ارزیابان موظف به رعایت مفاد آن هستند.
فصل اول
اهداف
ماده ۱
اهداف نظام امتیازدهی عبارت است از:
۱. ایجاد وحدت رویه در ارزیابی.
۲. حذف قضاوتهای سلیقهای.
۳. افزایش عدالت و شفافیت.
۴. قابلیت دفاع از نتایج ارزیابی.
۵. امکان مقایسه متقاضیان.
۶. امکان تحلیل آماری کیفیت ارزیابیها.
فصل دوم
اصول امتیازدهی
ماده ۲
نظام امتیازدهی بر اصول زیر استوار است:
شایستگی محور بودن
مستند بودن
عدالت
قابلیت اندازهگیری
بیطرفی
قابلیت بازبینی
قابلیت ممیزی
قابلیت بهروزرسانی
فصل سوم
ساختار امتیاز
ماده ۳
حداکثر امتیاز هر متقاضی ۱۰۰۰ امتیاز است.
امتیازها در هشت حوزه اصلی توزیع میشود.
حوزه | امتیاز |
|---|---|
دانش تخصصی | ۱۵۰ |
مهارت عملی | ۲۵۰ |
تجربه حرفهای | ۱۵۰ |
شایستگیهای مدیریتی | ۱۵۰ |
شایستگیهای رفتاری | ۱۰۰ |
ایمنی و کیفیت | ۸۰ |
اخلاق حرفهای | ۷۰ |
توسعه حرفهای | ۵۰ |
جمع کل | ۱۰۰۰ |
فصل چهارم
دانش تخصصی
ماده ۴
حداکثر امتیاز: ۱۵۰
شاخصها:
اصول آشپزی
شناخت مواد اولیه
تکنولوژی غذا
تغذیه
تجهیزات
مدیریت آشپزخانه
استانداردهای بهداشت
کنترل کیفیت
روش ارزیابی:
آزمون کتبی
مصاحبه
آزمون آنلاین
فصل پنجم
مهارت عملی
ماده ۵
حداکثر امتیاز: ۲۵۰
شاخصها:
آمادهسازی
تکنیکهای پخت
ارائه غذا
سرعت عمل
دقت
مدیریت زمان
کنترل ضایعات
سازماندهی ایستگاه کاری
روش ارزیابی:
مشاهده مستقیم
آزمون عملی
بازدید محل کار
فصل ششم
تجربه حرفهای
ماده ۶
حداکثر امتیاز: ۱۵۰
سابقه اشتغال
سابقه | امتیاز |
|---|---|
کمتر از ۱ سال | ۱۰ |
۱ تا ۳ سال | ۳۰ |
۳ تا ۵ سال | ۶۰ |
۵ تا ۱۰ سال | ۹۰ |
۱۰ تا ۱۵ سال | ۱۲۰ |
بیش از ۱۵ سال | ۱۵۰ |
تبصره: سابقه صرفاً با مدارک معتبر، بیمه، قرارداد، گواهی اشتغال یا مستندات قابل راستیآزمایی قابل پذیرش است.
فصل هفتم
شایستگی مدیریتی
ماده ۷
حداکثر امتیاز: ۱۵۰
شاخصها:
برنامهریزی
مدیریت کارکنان
کنترل هزینه
کنترل موجودی
خرید
بودجهبندی
مدیریت تولید
مدیریت کیفیت
این بخش فقط برای سطوح آشپز، کمک سرآشپز و سرآشپز اعمال میشود.
فصل هشتم
شایستگی رفتاری
ماده ۸
حداکثر امتیاز: ۱۰۰
شاخصها:
مسئولیتپذیری
کار تیمی
نظم
ارتباطات
احترام
مدیریت تعارض
انضباط
انعطافپذیری
فصل نهم
ایمنی و کیفیت
ماده ۹
حداکثر امتیاز: ۸۰
شاخصها:
HACCP
GMP
بهداشت فردی
بهداشت محیط
ایمنی تجهیزات
کنترل دما
کنترل آلودگی
فصل دهم
اخلاق حرفهای
ماده ۱۰
حداکثر امتیاز: ۷۰
شاخصها:
صداقت
امانتداری
احترام
رعایت قوانین
حفظ محرمانگی
مسئولیت اجتماعی
فصل یازدهم
توسعه حرفهای
ماده ۱۱
حداکثر امتیاز: ۵۰
امتیاز این بخش از فعالیتهای توسعهای پنج سال گذشته محاسبه میشود.
فعالیت | سقف امتیاز |
|---|---|
دوره آموزشی | ۱۵ |
تدریس | ۱۰ |
سخنرانی علمی | ۵ |
مقاله | ۵ |
کتاب | ۱۰ |
مسابقات حرفهای | ۵ |
فصل دوازدهم
امتیازهای تشویقی
ماده ۱۲
حداکثر ۵۰ امتیاز تشویقی قابل اعطا است.
موارد:
سرآشپز نمونه
افتخار ملی
مقام بینالمللی
نوآوری ثبتشده
خدمات مؤثر به حرفه
اعطای امتیاز تشویقی منوط به تصویب شورای ملی است.
فصل سیزدهم
امتیازهای کاهشی
ماده ۱۳
موارد زیر موجب کسر امتیاز میشود:
مورد | کسر امتیاز |
|---|---|
اخطار کتبی | ۱۰ |
تخلف انضباطی | ۲۰ |
تخلف بهداشتی | ۳۰ |
گزارش مستند رفتار غیرحرفهای | ۳۰ |
ارائه اطلاعات ناقص یا گمراهکننده | ۵۰ |
فصل چهاردهم
حد نصاب قبولی
ماده ۱۴
حداقل امتیاز لازم برای احراز صلاحیت:
عنوان | حداقل امتیاز |
|---|---|
دستیار آشپزخانه | ۵۵۰ |
کمکآشپز | ۶۲۰ |
آشپز | ۷۰۰ |
کمک سرآشپز | ۸۰۰ |
سرآشپز | ۹۰۰ |
ماده ۱۵
کسب حداقل امتیاز کل، به تنهایی کافی نیست.
متقاضی باید حداقل ۶۰ درصد امتیاز هر حوزه اصلی را نیز کسب نماید.
فصل پانزدهم
الزامات ویژه
ماده ۱۶
عدم کسب حداقل امتیاز در مهارت عملی موجب رد صلاحیت خواهد شد، حتی اگر امتیاز کل کافی باشد.
ماده ۱۷
عدم احراز اخلاق حرفهای موجب توقف فرآیند ارزیابی خواهد شد.
فصل شانزدهم
ارزیابی گروهی
ماده ۱۸
در سطوح کمک سرآشپز و سرآشپز، توانایی مدیریت تیم نیز ارزیابی میشود.
شاخصها:
تقسیم کار
هدایت تیم
تصمیمگیری
کنترل عملکرد
آموزش کارکنان
فصل هفدهم
ارزیابی مستندات
ماده ۱۹
تمام امتیازهای ناشی از مدارک باید قابل راستیآزمایی باشند.
ماده ۲۰
مدارک فاقد اصالت فاقد امتیاز خواهند بود.
فصل هجدهم
ممیزی امتیازها
ماده ۲۱
شورای ملی مجاز است هر زمان نسبت به بازبینی امتیازات اقدام نماید.
ماده ۲۲
در صورت کشف اشتباه، امتیاز اصلاح خواهد شد.
فصل نوزدهم
گزارش نهایی
ماده ۲۳
گزارش ارزیابی شامل موارد زیر است:
امتیاز هر حوزه
امتیاز کل
نقاط قوت
زمینههای بهبود
پیشنهاد ارزیاب
تصمیم کمیته ارزیابی
فصل بیستم
بازنگری نظام امتیازدهی
ماده ۲۴
شورای ملی موظف است هر سه سال یک بار نظام امتیازدهی را با توجه به:
فناوریهای نوین
تغییرات صنعت غذا
نتایج آماری
بازخورد ارزیابان
تجربیات بینالمللی
بازنگری نماید.
پیوست شماره ۱
ماتریس وزن شایستگیها
حوزه | وزن |
|---|---|
دانش | ۱۵٪ |
مهارت | ۲۵٪ |
تجربه | ۱۵٪ |
مدیریت | ۱۵٪ |
رفتار | ۱۰٪ |
کیفیت | ۸٪ |
اخلاق | ۷٪ |
توسعه حرفهای | ۵٪ |
پیوست شماره ۲
سطحبندی نتایج ارزیابی
امتیاز | وضعیت |
|---|---|
۹۵۰ تا ۱۰۰۰ | ممتاز |
۹۰۰ تا ۹۴۹ | عالی |
۸۰۰ تا ۸۹۹ | بسیار خوب |
۷۰۰ تا ۷۹۹ | خوب |
حد نصاب تا ۶۹۹ | قابل قبول |
کمتر از حد نصاب | عدم احراز صلاحیت |
پیوست شماره ۳
شاخص عملکرد ارزیاب
برای کنترل کیفیت، میانگین امتیازهای اعطایی هر ارزیاب به صورت دورهای توسط شورای ملی تحلیل میشود تا از هرگونه سختگیری یا آسانگیری غیرمتعارف جلوگیری شده و یکنواختی در فرآیند ارزیابی حفظ گردد.
پیوست شماره ۴
مدل تصمیمگیری نهایی
تصمیم نهایی درباره صدور گواهینامه صرفاً بر اساس امتیاز کل اتخاذ نمیشود، بلکه بر پایه مجموع موارد زیر است:
امتیاز کسبشده
احراز حداقل امتیاز هر حوزه
نظر مستدل ارزیاب
تأیید کمیته ارزیابی
تصویب شورای ملی صلاحیت حرفهای
بیانیه پایانی
این نظام امتیازدهی، مرجع رسمی سنجش و مقایسه صلاحیت حرفهای متقاضیان در نظام ملی ارزیابی و احراز صلاحیت حرفهای آشپزان و سرآشپزان ایران است. کلیه ارزیابان، کمیتههای ارزیابی و ارکان نظام ملی موظف به اجرای دقیق و یکنواخت مفاد این سند هستند تا عدالت، شفافیت، قابلیت دفاع و اعتماد عمومی نسبت به گواهینامههای صادره تضمین شود.